9.sınıf edebiyat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
9.sınıf edebiyat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

27 Nisan 2013 Cumartesi

9. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI-9. SINIF EDEBİYAT 2.YAZILI SORULARI-9. SINIF EDEBİYAT 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI,9. SINIF EDEBİYAT 2.YAZILI SORULARI,9. SINIF EDEBİYAT 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI, 9.sınıf edebiyat yazılı soruları, 9.sınıf edebiyat,ARUZ VEZNİ,edebi metinler nelerdir,meddah nedir,ilahi bakış açısı nedir
 
 TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

1-Şiirde  yapı  nasıl  oluşturulur?


2-Divan  edebiyatında   şiirin  dili  hakkında  bilgi  veriniz. 


3-Konularına   göre  koşma  çeşitlerini  yazıp kısaca açıklayınız .


4-Aşağıdaki  boşluklara  uygun kelimelerle  doldurunuz.

a)    Hecenin açıklık ve  kapalılık  esasına dayanan  ölçüye ………………….. denir.

b)    Ezgiyle söylenip hece  ölçüsüyle  yazılan  halk  şirine   ………………….denir.

c)    Şiirde  mısra  içinde  fazladan  yapılan ses  benzerliğine ………………….denir.


 5- Bir edebî metnin yazıldığı dönemden bağımsız bir metin olarak ele alınıp alınamayacağını nedeni ile birlikte belirtiniz.


 6-’’Meddah ’’ve  ‘’dram’’  terimlerini kısaca açıklayınız.(10 puan)


7-Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel Türk Tiyatrosu içinde yer almaz?(10 puan)

a) Karagöz             b)Dram             c) Orta oyunu              d)Meddah        e)Kukla


8-Öykü(Hikâye)türü hakkında kısaca bilgi vererek Türk edebiyatındaki iki öykücüyü yazınız.(10 puan)


 9-İnsanlığın ilk dönemlerinden bu yana anlatma ihtiyacını hangi edebi metinler karşılamıştır? Yazınız.(10 puan)


 10-Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise (D),yanlış ise (Y) yazınız.(10 puan)

a) Bir metnin anlatıcı değiştiğinde metnin anlatım özelliklerinde herhangi bir değişiklik meydana gelmez.(    )    

b) İlahi bakış açısıyla yazılan metinlerde, anlatıcı olaylar ve kahramanlarla ilgili her şeyi bilir.  (    )


 

14 Nisan 2013 Pazar

TARİH DÜŞÜRME SANATI NEDİR? TARİH DÜŞÜRME NEDİR? EBCED HESABI NEDİR? TARİH DÜŞÜRME SANATI

Önemli bir olayın gerçekleşme zamanını,
bir sanatçının veya kişinin doğum ya da ölüm yıllarını vermek, bir eserin bitiriliş tarihini vermek maksatlarıyla -Arap harflerinin bir özelliği gereği- ebced hesabıyla bir kelime, bir cümle, bir dize ya da beyit söyleme sanatıdır. 

Tarih dizesinin bütün harfleri hesaplanaıyorsa tarih-i tam; yalnız noktalı harfler hesaplanıyorsa tarih-i mücevher; yalnız noktasız harfler esas alınıyorsa tarih-i mühmel denir. Bazen dizedeki harflerin sayı değerlerinin toplamı tarihi tam olarak vermez. Bu tür tarihlere de tamiyeli tarih denir.

Ebced hesabı ile ilgili geniş bilgi için tıklayınız...

27 Aralık 2012 Perşembe

YENİ TÜRK EDEBİYATINDA EDEBİ DÖNEMLERİN BAŞLANGIÇ ve BİTİŞ TARİHLERİ

milli edebiyat dönemi ne zaman başlar, YENİ TÜRK EDEBİYATINDA EDEBİ DÖNEMLERİN BAŞLANGIÇ ve BİTİŞ TARİHLERİ 

Yeni Türk Edebiyatı dediğimiz dönem, Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı ile başlamaktadır. 
Aşağıda Yeni Türk Edebiyatı'ndaki dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihlerini bulacaksınız.


türk edebiyatının dönemleri
1- Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı: 1860-1896
   *Tanzimat Devri Türk Edebiyatı birinci dönem: 1860-1876
   *Tanzimat Devri Türk Edebiyatı ikinci dönem: 1876-1896
2- Servet -i Fünun (Edebiyat-ı Cedide) dönemi: 1896-1901
3- Fecr-i Ati topluluğu: 1909-1911
4- Milli Edebiyat dönemi: 1911-1923
5- Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı: 1923-...  

26 Aralık 2012 Çarşamba

ANLATMAYA BAĞLI EDEBİ METİNLERDE ANLATICI ve BAKIŞ AÇISI

Alatmaya bağlı edebi metinlerde ilahi, kahraman anlatıcı ve gözlemci figürün bakış açısı olmak üzere üç çeşit anlatıcı ve bakış açısı vardır.

1- İlahi ( Hakim ) Bakış Açısı:
ilahi bakış açısı
Bu bakış açısında anlatıcı kendinden "ben" diye söz etmez. Her zaman üçüncü tekil kişi zamiri olan "o"yu kullanır. Anlatıcı her zaman her yerdedir. Adeta bütün güçlere sahiptir. Anlatıcı, metinde geçen kişiler ile ilgili her şeyi bilmektedir. Eserdeki kişilerin fikirlerini, niyetlerini, geçmişlerini, geleceklerini bilir; aynı anda farklı yerlerde gelişen olayları betimler. Bu tür anlatıcıya "dışöyküsel anlatıcı" da denmektedir.   

2- Kahraman Anlatıcı Bakış Açısı: 
Bu anlatıcı bakış açısında adeta kahramanın kimliğine bürünmüş gibidir. Kahramanın düşündüğünü, hissettiğini ve yaptığı şeyleri anlatır. Anlatıcının bilgisi kahramanın bilgisi kadardır.

3- Gözlemci Figürün Bakış Açısı:
 Bu bakış açısında da anlatıcı eserde gerçekleşen olayların dışındadır. Bildiği şeyleri nesnel bir şekilde betimler ve yorum yapmaktan kaçınır. Anlatıcı, eserin kahramanlarından daha az bilgiye sahiptir. Anlatım, hem üçüncü hem de birinci tekil olabilir.

4- Çoğulcu Bakış Açısı:
Bir eserde yukarıda açıklanan bakış açılarından ikisini veya daha fazlasını kullanmaktır.  

9. SINIF EDEBİYAT KONULARI İÇİN TIKLAYINIZ...
 

24 Aralık 2012 Pazartesi

GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU - ORTAOYUNU

Etrafı seyirciler ile çevrelenmiş, sahne olarak kabul gören bir alanda oynanan çok aktörlü, içinde müzik ve dans unsurlarının da bulunduğu bir
oyundur. Oyunun oynandığı bu alana "palanga" denmektedir.


Ortayununda Kavuklu, mürekkep yalamamış, yani okumamış; ancak anlayışlı bir halk adamını simgelemektedir. Hacıvat-Karagöz oyununda Karagöz'ün kişilik özelliğini taşır.

Pişekar ise biraz okumuş, içten pazarlıklı, nabza göre şerbet veren biridir. Hacıvat - Karagöz oyununda Hacıvat'ın kişilik özelliklerini yansıtmaktadır.

Bunların yanında  kadın rolü de vardır. Bu rolü erkekler canlandırır; buna Zenne denir. Orta oyunu; Karadenizli, Rumelili, Kayserili, Ermeni, Rum, Yahudi, Sarhoş, Bekçi vb. kendi şiveleri ve kılıklarıyla zengin tiplere sahiptir.

Ortaoyunu, halkın ortak malıdır yani anonimdir.

Temel kişiler Kavuklu ve Pişekardır.

Oyun doğaçlamaya dayanmaktadır.

Başlangıç, muhavere, fasıl, bitiş bölümlerinden meydana gelir.

21 Aralık 2012 Cuma

9. SINIF EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAV SORULARI - LİSE 1 EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

… – …  EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ………..……………..… OKULU 9/… SINIFI
EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILISI
 
Tarih: …/…/……
ADI SOYADI:………………………… NU:………….. PUAN:………

1- Aşağıdaki cümlelerde bulunan boşlukları doldurunuz. (20 puan)

 
Edebi metinler; …………………. ve …………………olmak üzere iki şekilde ifade edilir.
 
Biçim, anlatım ve noktalama özelliklerinin bir araya getirilmesiyle oluşan yazı bütününe……………………denir.
 
Ünlü harflerin mısralarda kullanılarak uyum oluşturulmasına…………………………denir.
 
Bir kelimenin veya bir ifadenin ait olduğu metnin yapısı içinde anlam ve değer kazanmasına …………………denir.
 
Bir olayın sebebinin başka bir sebebe bağlanmasına ……………………………………………..denir.
 
…………………….ölçüsü, …………………………………edebiyatımıza geçmiş bir ölçüdür.
 
……………………ölçüsünde mısra içinde durulan yerlere…………………………..denir.

2- Sanat ve edebiyatın gerçeklikten nasıl faydalandığını maddeler halinde yazınız.

3- Şiirde ahengi sağlayan unsurlar nelerdir?

4- Kaside nazım biçiminin bölümleri ve bu bölümlerin özellikleri nelerdir? Yazınız.

5- Aşağıdaki cümlelerde boş bölümleri uygun şekilde doldurunuz
 
- En az  ….. en çok ……. beyiten oluşan……… gibi uyaklanan  kendine özgü bölümleri bulunan……………… edebiyatı nazım biçimine ……………. denir.
 
- Benzetmenin temel öğelerinden yalnız biriyle yapılan edebi sanata ……………….. denir.
 
- “Bir büyük boşlukta bozuldu büyü” dizesinde ……………………. vardır.
 
- Bir manzumeyi oluşturan, ikiden çok dizeli parçalardan her birine ……………… denir.
 
- Konu, temanın ………………. …….. ve ………………………… biçimidir.

6-  Aşağıdaki boşlukları uygun sözcükle doldurunuz?
 
a) Aralarında anlamca ilgi bulunan sözcükleri şiirde bir arada kullanmak…………....sanatıdır
 
b) Bir şiirde iki dizelik nazım birimine……………………….denir.
 
c) Şiirde aynı ünsüz seslerin tekrarıyla oluşan ahenge…………………………denir.
 
d) Bestelenmek için yazılan, dörtlüklerden oluşmuş nazım divan şiirine……………….denir.
 
e) Bir şiirde yapının bozulması…………………….da bozulmasına yol açar.
 

17 Aralık 2012 Pazartesi

2013 LYS EDEBİYAT KONULARI (YENİ MÜFREDAT)

2013 LYS EDEBİYAT KONULARI
  • SÖZ SANATLARI
    Söz Sanatları
  • NAZIM - NESİR BİLGİLERİ
    Nazım Bilgileri
    Nesir Bilgileri
  • TÜRK EDEBİYATI TARİHİ (I)
    İslamiyet Öncesi ve Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
    Halk Edebiyatı
    Divan Edebiyatı
    Tanzimat Öncesi 
  •  TÜRK EDEBİYATI TARİHİ (II)
    Tanzimat Edebiyatı
    Servet-i Fünun Edebiyatı
    Tanzimat - Servet-i Fünun - Fecr-i Âti Edebiyatı
  • TÜRK EDEBİYATI TARİHİ (III)
    Milli Edebiyat
    Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı
    Tanzimat Sonrası
  • BATI EDEBİYATI
    Sanat Akımları
    Batı Edebiyarı

13 Aralık 2012 Perşembe

ALP ER TUNGA DESTANI - İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI

Bu destan Saka Türkleri'nin destanlarındandır. 

Yaradılış destanından sonra bilinen ilk büyük ve milli Türk Destanı Alp Er Tunga destanıdır.

Bu destan hakkında
kesin bilgiler elde edilememiştir. Ancak çok eski çağlarda Türk boyları arasındaböyle bir destanın söylenmiş olduğu ve daha sonra bilinmeyen sebeplerle unutulduğu düşünülmektedir.

Alp Er Tunga öldi mü?
Isız ajun kaldı mu?
Ödlek öçin aldı mu?
Emdi yürek yırtılur.


Milattan önce 7. yüzyılda Türk-iran savaşlarında ün kazanmış, İran ordularını defalarca yenilgiye uğratmış bir Türk hükümdarı anlatılır bu destanda. Bu hükümdar daha sonra İranlılar tarafından çeşitli hileler ile öldürülmüştür. Bu konudaki bilgiler, Firdevsi'nin Şehnamesine dayanmaktadır. Onun İran destanlarındaki adı Afrasyap ( Efrasiyap)'tır.

Alp Er Tunga'nın ölümünde söylenmiş bir sagu Divan-ı Lügat'it Türk'te bulunmuştur. Ayrıca Kuadgu Bilig'de de Alp Er Tunga için söylenmiş beyitler yer almaktadır.

5 Aralık 2012 Çarşamba

FABL NEDİR? FABL TÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Eşya, hayvan, bitki gibi cansız varlıkların konuşturulduğu, genellikle
manzum olarak yazılan, insanlara ders ve öğüt verme amacı güden manzum öykülerdir.

Fablların serim, düğüm, çözüm bölümleri bulunmaktadır.

Yunanlı Ezop (Aisopos), Fransız La Fontain ( La Fonten) fabl türünün dünyaca tanınmış temsilcileridir.

Bizde Orhan Vali Kanık, La Fontaine masallarını manzum olarak dilimize çevirmiştir.

MASAL NEDİR? MASALIN ÖZELLİKLERİ NELERDİR? MASALIN BÖLÜMLERİ NELERDİR?

Halkın oluşturduğu, ağızdan ağıza, uşaktan kuşağa anlatılan ve sürüp giden gerçeküstü
olayları anlatan metinlerdir. Olağanüstü olaylar, yer ve zaman vermeden anlatılır. İlk söyleyeni belli değildir. Masalın dili, bir çocuğun anlayabileceği kadar basit  bir dildir. Miş'li geçmiş zaman masalın bütününe hakimdir. 

Bir masalda üç bölüm bulunmaktadır: 
a) Döşeme: Masal anlatan kişinin uydurduğu ve söylediği tekerlemedir.
b) Olay: Serim-düğüm-çözüm bölümleridir.
c) Dilek: Masalın sonunda, masal anlatan kişinin iyi dileklerde bulunmasıdır.


4 Aralık 2012 Salı

ROMAN NEDİR? ROMANIN KONUSU NELERDİR? ROMANIN BÖLÜMLERİ NELERDİR?


Roman, yaşanmış ya da yaşanabilir nitelikteki olayların (gerçi artık olağanüstü olayların
anlatıldığı romanlar da vardır) zihinde tasarlanan olayları yer ve zaman göstererek anlatan uzunca yazılardır. Romanda en çok söz edilen kişi romanın kahramanıdır. Kahramanlar her yönü ile anlatılır. Romandaki olaylar yazarın ağzından anlatılırsa birinci kişili anlatım; başka biri tarafından anlatılırsa üçüncü kişili anlatım denir. Tasvirler (betimlemeler), benzetmeler, karşılıklı konuşmalara yer verilir. Roman, bir olay yazısıdır ve serim, düğüm, çözüm planına uygun bir şekilde yazılır.

OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN EDEBÎ METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI

 11.sınıf edebiyat, 9.sınıf edebiyat, EDEBÎ METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI, OLAY ÇEVRESİNDE GELİŞEN EDEBÎ METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI, OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI
 
Olay çevresinde oluşan edebî metinler iki grupta incelenir:
1- Anlatmaya dayalı edebî metinler:

Bu tür metinler, bir olay çevresinde kişi, zaman, mekan belirterek ve belirli bir plan dahilinde okuyucunun vaya dinleyicinin zihninde canlandırılacak biçimde ifade edilmesi ile meydana gelir. Masal, destan, halk hikayesi, mesnevi, manzum hikaye, hikaye ve roman bu tür metinle kapsamında yer almaktadır.

2- Göstermeye dayalı edebî metinler:

Bu tür metinler ise bir olayı seyircinin önünde canlandırmak için meydane getirilen edebî metinlerdir. Bunlar kendi içerisinde iki gruba ayrılır:
A) Geleneksel tiyatro: Karagöz, orta oyunu, meddah, köy seyirlik oyunu.
B) Trajedi, komedi, dram.

Her iki grup da kurmaca metinlerdir.

OLAY ÇEVRESİNDE GELİŞEN EDEBÎ METİNLER
(Konu anlatımlarına ulaşmak için konu başlığına tıklayınız.)

* ROMAN
* ÖYKÜ (HİKAYE)
* MASAL
* FABL
* TİYATRO
* KARAGÖZ
* ORTA OYUNU
* MEDDAH

3 Aralık 2012 Pazartesi

9. SINIF EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

9. SINIF EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI



 
… – …  EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ………..……………..… OKULU 9/… SINIFI
EDEBİYAT DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILISI
 
Tarih: …/…/……
ADI SOYADI:………………………… NU:………….. PUAN:………
 
 
“Savrulur aklım başımdan, sen esersin her fasıl
Aşığım, bilsen nasıl sevdim, nasıl sevdim, nasıl
Perdedir söz, ruhumun esrarı sensin, sen asıl
Aşığım, bilsem nası sevdim, nasıl sevdim, nasıl…”
 
1. Yukarıdaki dörtlükte anlatılmak istenen nedir? Bir cümle ile açıklayınız. (5 puan)
 
2. Yukarıdaki dörtlüğü kafiye, kafiye  düzeni ve ölçü bakımından inceleyiniz. (10 puan)
 
3. Yukarıdaki dörtlükte kullanılan edebi sanatları bularak ayrıntılı bir şekilde açıklayınız. (10 puan)
 
4. Yukarıdaki dörtlük,  şiir türlerinden hangisine girer? Nedenini açıklayınız. (5 puan)
 
 
5. Aşağıdaki iki şiiri zihniyet ve şekil bakımından karşılaştırınız. (20 puan)
İLAHİ                                                                                    GAZEL
Mert dayanır namert kaçar                                       Sun sagarı saki bana mestane disünler
Meydan gümbür  gümbürlenir                                Uslanmadı gitti gör o divane disünler
Şahlar şahı divan açar                                             Peymanesini her kişi doldurmada bunda
Divan gümbür  gümbürlenir                       Şimden gerü bu meclise mey-hane disünler                            
(sagar: kadeh      saki: içki dağıtan     divane: başıboş      peymane: kadeh)
 
 
6. Aşağıdaki beytin hecelerini aruz ölçüsüne göre gösteriniz. (5 puan)
 
“Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
 
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”
 
 
7. Aşağıdaki cümlelerde bulunan boşlukları doldurunuz. (20 puan)
 
Edebi metinler; …………………. ve …………………olmak üzere iki şekilde ifade edilir.
 
Biçim, anlatım ve noktalama özelliklerinin bir araya getirilmesiyle oluşan yazı bütününe……………………denir.
 
Ünlü seslerin mısralarda  kullanılarak uyum oluşturulmasına…………………………denir.
 
Bir kelimenin veya bir ifadenin ait olduğu metnin yapısı içinde anlam ve değer kazanmasına …………………denir.
 
Bir olayın nedeninin başka bir nedene bağlanmasına ……………………………………………..denir.
 
…………………….ölçüsü, …………………………………edebiyatımıza geçmiş bir ölçüdür.
 
……………………ölçüsünde mısra içinde durulan yerlere…………………………..denir.
 
 
8.
“Türkülerde, dualarda benim mübarek dilim
Hala benim güzelliğim Üsküp’te eskimeyen
Kubbelerde sütunlarda, benim emeğim
Evlad-ı Fatihan mezarlarında
Gördüm asırlarca dipdiri yatan benim.”
 
Yukarıdaki dizelerde kültür ve uygarlığımıza dair hangi izler bulunmaktadır? Maddeler halinde yazınız. (10 puan)
 
9. Sanat ve edebiyatın gerçeklikten nasıl yararlandığını maddeler halinde yazınız. (10 puan)
 
10. Şiirde ahengi sağlayan unsurlar nelerdir? (5 puan)

28 Kasım 2012 Çarşamba

HİKAYE (ÖYKÜ) NEDİR? - HİKAYE (ÖYKÜ) ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Yaşanmış ya da yaşanabilir nitelikteki olayların okura edebi bir zevk verecek biçimde kugulanması ile oluşan kısa yazılara
hikaye veya öykü denmektedir.

Bir hikayede dört unsur bulunmak zorundadır: olay, kişi, yer, zaman.

Dünya edebiyatında G. Boccacio (Bokasyo), hikayenin ilk örneğini vermiştir. Bu ilk öykü eserinin adı, "Dekameron Öyküleri"dir. Bu eser Rönesans'tan sonra yazılmıştır.

Hikaye (Öykü) Çeşitleri Nelerdir?

Hikayeler oluşturulmalarına göre iki grupta incelenmektedir:

1) Olay ( Vaka) Hikayesi( Öyküsü)

Bu tür hikayelere klasik olay hikayesi de denmektedir. Bu tür hikayelerde olaylar; kişi, zaman, yer unsurlarına bağlıdır. Bu tür hikayelerde serim, düğüm ve çözüm olmak üzere üç bölüm bulunmaktadır. Düğüm bölümünde verilen merak duygusu, çözüm bölümünde giderilmektedir. Bu hikaye çeşidi Fransız yazar Guy de Maupassant (guy dö Mopasan) tarafından geliştirildiği için Maupassant tarzı hikaye olarak da adlandırılmaktadır.

Edebiyatımızda ise bu türün en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin'dir.

2) Durum ( Kesit) Hikayesi (öyküsü):

Bu tür hikayelerde merak unsuru ikinci planda yer almaktadır. Bireysel ve sosyal düşünceler, duygu ve hayaller ön plana çıkmaktadır. Bu tür hikayeler Rus edebiyatının güçlü isimlerinden Anton Çehov tarafından geliştirilmiştir. Bu sebeple bu türr hikayelere Çehov tarzı hikaye denir.

Edebiyatımızda bu türün en önemli temsilcisi Sait Faik Abasıyanık'tır.


TÜRK EDEBİYATINDA İLKLER - EDEBİYATIMIZDAKİ İLKLER

10.sınıf edebiyat, 11.sınıf edebiyat, 12.sınıf edebiyat, 9.sınıf edebiyat, ceridei havadis, EDEBİYATIMIZDA İLKLER, teodor kasap kim, Türk edebiyatında ilkler, TÜRK EDEBİYATINDA İLKLER,


Edebiyatımızdaki ilkler dönem dönem çeşitli sınavlarda ve genel kültür sorularında karşımıza çıkmaktadır.
İşte Türk edebiyatındaki ilkler: 

 
*İlk yayımlanan yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi/1859
* Yazılan ama yayımlanmayan ilk tiyatro eseri: Hayrullah Efendi / Hikâye-i İbrahim Paşa ve İbrahim-i Gülşeni
*İlk yerli roman : Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat
*Batılı tekniğine uygun kusursuz ilk roman: Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı memnu
*İlk çeviri roman :Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak /1859
*İlk köy romanı: Nabizade Nazım / Karabibik
*İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül
*İlk realist roman : Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası
*İlk resmi Türkçe gazete: Takvim –i Vakayi
*İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis
*İlk tarihi roman: Namık Kemal / Cezmi , Ahmet Mithat/  Yeniçeri
*İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi
*İlk pastoral şiir:  Abdülhak Hamit Tarhan /Sahra
*İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan ve noktalama işaretlerini ilk kez  kullanan ilk Türk gazeteci: Şinasi
*Aruzla ilk manzum tiyatroeseri yazan: A.Hamit /Eşber veya Sardanapal
*Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri: A.Hamit/Nesteren
*İlk bibliyografya: Keşfü’z Zünun /Katip Çelebi
*İlk hatırakitabı: Babürşah /Babürname
*İlk hamse yazarı: Ali Şir Nevai 
*İlk tezkire: Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais
*İlk antolojisi: Ziya Paşa/Harabat
*İlk atasözlerikitabı: Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye
*İlk mizah dergisi: Diyojen /Teodor Kasap
*İlk hikayekitabı: A:Mithat /Letaif-i Rivayet
*İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim
* Türkçe yazılan ilk kitap: Kutadgu Bilig
*İlk siyasetname: Kutadgu Bilig
*İlk mensur şiirörneklerini veren: Halit Ziya
*Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan: Mehmet Emin Yurdakul
*Dünya edebiyatındaki ilk modern roman: Cervantes/Don Kişot
*İlk makale: Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
*İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk: Fecr-i Ati
*Mesnevitarzında yazılmış ilk eser: KUTADGU BİLİG
*İlk seyahatname: MİR’ATÜL MEMALİK / SEYDİ ALİ REİS
*İlk Edebiyat tarihçimiz:  Abdulhalim Memduh Efendi
*Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz: Fuat Köprülü
*Sahnelenen ilk tiyatro: Namık Kemal/ Vatan yahut Silistre