Eserin kahramanı Zeze, çok çocuklu, fakir bir ailenin çocuklarından biridir. Romandaki olaylar, işsizlik ve parasızlık yüzünden ruhsal bunalımlar geçiren bir baba, kardeşlerinin sorumluluğunu üstüne almış bir ağabey ve ablalar çevresinde gelişir. Anne, ailenin geçimini sağlamak için çalışmak zorundadır ve çocuklarına ayıracak hiç vakti yoktur. Kısacası aile fertleri Zeze’yi anlayabilmekten çok uzaktır. Çünkü herkes kendi dünyasındadır.
| zeze şeker portakalı roman özet |
Zeze, mahalledeki insanlara yaptığı, çoğu kez zarar verme boyutuna ulaşan, şakalar ve yaramazlıklar yüzünden kötü bir çocuk olduğuna inanır. Yüreğindeki sevgi boşluğunu doldurmak için hayali arkadaşlara sığınır. Bunlardan biri yarasadır. Diğeriyse yeni evlerine taşındıklarında her çocuğun bahçedeki ağaçlardan birini seçmesiyle ortaya çıkar: şeker portakalı fidanı. Zeze, bu adaletsiz paylaşımda payına düşeni kabullendiğinde artık bir dostu daha olmuştur.
Aile bireyleri dışında Zeze’yl ilgilenen birkaç kişi göze çarpar. Edmundo Dayı, ona aradığı sevgiyi değilse de en azından ara sıra para verir ve kendince yeni şeyler öğretir. Öğretmense söylenenlerin tersine Zeze’nin mükemmel bir çocuk olduğu görüşünü savunur.
Zeze, en büyük dostunu yine bir yaramazlık sonucu tanır. Bu, daha tehlikeli bir oyundur. Hareket halindeki arabaların arkasına yapışıp hızı hissetmek. Portekizli Manuel Valadares'in arabası çok fiyakalıdır. Bu yüzden yarasa olma oyununu bu araba üzerinde denemek için büyük bir istek duyar ve iş başındayken yakalanır. Portekizli poposuna vurup onu rezil etmiştir. Yüreği yoğun bir nefretle dolar. Sonraları bu adamı daha yakından tanır ve bu adam Zeze'nin yaşamındaki en sevdiği insan haline gelir.
Zeze, bir gün babasından yediği dayaktan sonra intihar etmeyi düşünür. Ama Portekizli’nin desteğiyle vazgeçer. Ondan kendisini evlat edinmesini ister. Ne yazık ki adamın ömrü buna vefa etmez. Bir süre sonra adamın ölüm haberi gelir. Adam, bir trafik kazası geçirmiştir ve ölmüştür. Portekizli’nin ölümü Zeze’yi yaşamdan koparır. Bunun üzerine kendi içinde bir iç savaş başlar. Hastalığı esnasında şeker portakalının çiçek açtığını öğrenir. Ama artık ne o, ne de yarasa önemlidir. Yaşadığı büyük acı Zeze’yi olgunlaştırmıştır.
